(ANKARA) - Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca ile İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, MAPEG'in yayımladığı son ihale listesine ve Milas'ta Akbelen Ormanı'nda yapılan bilirkişi keşfine yönelik yapılan protesto nedeniyle Esra Işık'ın tutuklanmasına ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi sundu.
EMEP Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca ile İstanbul Milletvekili İskender Bayhan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından yayımlanan 317 numaralı son ihale listesi ile Muğla’nın Milas ilçesi Akbelen Ormanı çevresindeki tarım arazilerinin acele kamulaştırılmasına karşı açılan dava kapsamında yapılan bilirkişi keşfine yönelik protesto sırasında Esra Işık'ın tutuklanması konusunu TBMM gündemine taşıdı.
Önergede 13 ili kapsayan ve 72 bin 514 hektarlık bir alanın 65 yeni ruhsatla ihaleye çıkarıldığı belirtildi. Bu alanın büyüklüğünün Yalova ilinin yüz ölçümüne denk geldiğine dikkati çeken vekiller, ihalelerin mermer, granit gibi dekoratif taşların yanı sıra altın, gümüş ve bakır gibi metalik madenleri kapsadığını vurguladı.
"Devasa kâr şirketlere, doğa tahribatı ve sağlık sorunları ise halka kalacak"
Önergede, şu ifadeler yer aldı:
"Tarım arazilerinin, su havzalarının ve yerli halkın yaşam alanlarının holdinglerin insafına terk edilmesi; sadece bir doğa talanı değil, aynı zamanda bölge halklarının mülksüzleştirilmesi ve yerlerinden edilmesi anlamına gelmektedir. Bu tablo, yoksul halkın öz kaynaklarının, yerli ve yabancı bir grup sermayedarın kasasını doldurmak için feda edildiği bir 'ekolojik ve sosyal yıkım' ajandasıdır. Kasası dolacak olanlarsa ihracat rekorlarının yanı sıra iş cinayeti rekorlarıyla da anılan maden sektörünün namlı şirketleridir. Özetle; yeraltı kaynaklarının işletilmesiyle ortaya çıkacak devasa kâr şirketlere, doğa tahribatı ve sağlık sorunları ise halka kalacaktır.
"Esra Işık’ın tutuklanması bu yağma ve talan düzeninin son örneği olmuştur"
Buna karşın maden ihalelerinin açılması öncesinde, doğrudan yaşam alanı yok edilecek halka bilgi verilmemekte, halkın fikri alınmamaktadır. Bu nedenle de yapılan her maden ve enerji ihalesinde bölgede yaşayan halklar itiraz etmek ve bu itiraz dikkate alınmadığı için direnme haklarını kullanmaktadır. Bu hakkın kullanımına karşılık olarak ise yaşam alanlarını savunanlar kolluk tarafından darp edilmekte, gözaltına alınmakta ve tutuklanarak yargı sopasıyla susturulmak istenmektedir. Ülkenin genelinde halkı ayağa kaldıran Akbelen talanına karşı İkizdere köyünde direnen Esra Işık’ın tutuklanması bu yağma ve talan düzeninin son örneği olmuştur."
Vekiller, şu sorulara yanıt istedi:
1- Bahsi geçen 13 ili kapsayan 65 yeni maden ruhsatı ihalesinin toplam muhammen bedeli nedir ve bu ihalelerden elde edilecek gelirin ne kadarı bölge halkının yararına olacaktır?
2- İhale edilen 72 bin 514 hektarlık alanın ne kadarı Anayasa ile korunması gereken "mutlak tarım arazisi", ne kadarı "orman alanı" ve ne kadarı "birinci derece sit alanı" statüsündedir?
3- İliç faciasının üzerinden henüz iki yıl bile geçmemişken; bu 65 yeni sahada siyanürlü madencilik veya benzeri ağır kimyasal yöntemlerin kullanılmayacağına dair Bakanlığınız tarafından verilmiş bir taahhüt bulunmakta mıdır?
4- Ruhsatlandırılan sahalar içerisinde yer alan köylerde yaşayan yurttaşların mülkiyet hakları ve geçim kaynakları (hayvancılık, tarım vb.) nasıl korunacaktır; bu alanlarda kaç bin yurttaşın yerinden edilme riski bulunmaktadır? Bu alanların madenciliğe açılmasının çevresel etkilerine ilişkin herhangi bir kümülatif etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?
5- Son 5 yıl içerisinde, söz konusu 13 ilde madencilik faaliyetleri nedeniyle yerel halk tarafından açılan yürütmeyi durdurma ve iptal davalarının sayısı kaçtır ve bu davaların sonuçları bu yeni ihaleler planlanırken dikkate alınmış mıdır?
6- İhaleye açılan sahalar belirlenirken ilgili bölgelerde yaşayan halkın görüşü alınmış mıdır? Alındıysa hangi yöntemlerle alınmıştır?
7- İhalelere itiraz ettiği ve anayasal haklarını kullandıkları için son 5 yıl içerisinde gözaltına alınan, tutuklanan, hakkında soruşturma başlatılan yurttaş sayısı kaçtır?
8- Esra Işık’ın tutuklanmasına dayanak yapılan hukuki gerekçe nedir? Yaşam alanlarını savunan halkın itirazlarını görmezden gelerek direnenleri tutuklamak holdinglerin kârına halkı zorla hizaya getirmek değil midir?
9- Son üç gün içinde Yalova ili büyüklüğüne yakın bir alanın maden şirketlerine devredildiği düşünüldüğünde, devam eden günlerde bütün bir ülkenin sırasıyla şirketlere devredileceği şüphesine cevabınız nedir? İhale planlarını kamuoyuyla paylaşacak mısınız?
