Haber: Beril KALELİ/Kamera: Umut Emre GÖKBULUT

(İSTANBUL) Asgari ücret, emekli aylığı artışı derken milyonların gözü emekli ikramiyelerinde yapılacak artışta. DİSK, emekli ikramiyesi uygulamasının başladığı 2018'deki değerine ulaşabilmesi için 2026 ikramiyesinin en az 17 bin 514 lira olması gerektiğini belirtiyor. Konuya ilişkin Eminönü'nde ANKA'ya konuşan emeklilerden biri "Sadaka gibi insanlara para veriyorlar. Allah’tan korksunlar... Bu emeklilere ölsün diye mi bakıyorlar?" diye sordu. bir başka emekli ise "9 bin 600 iş gününden emekli oldum. Şu anda arkadaşlara soruyorum, 5 bin 400 günde emekli olmuş ama aldığımız parada aramızda bin lira fark var. Ben niye 9 bin iş günü yatırdım ki? Bu adalet mi?" sorusunu yöneltti. Bir başka emekli de "Hep çoluğumuzun çocuğumuzun elini gözlüyoruz, utanıyoruz. 4 tane torunum var, torunlarıma hiçbir şey alamadım" diye yakındı.

Asgari ücret, emekli aylığı artışı derken şimdi gözler bayram ikramiyesinde. 4 bin lira olan bayram ikramiyesi için Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), en az 13 bin 514 liralık artış olmalı derken, sadece bin-bin 500 liralık bir artıştan söz ediliyor. Emekliler, aylıklarına yapılan yüzde 12,19’lik zam ve yalnızca en düşük emekli maaşının yapılan bin 62 liralık hükümet desteğiyle hayal kırıklığına uğradıklarını ve geçinemediklerini yaptıkları eylemlerle dile getirmeyi sürdürürken ANKA Eminönü’nde bayram ikramiyesi ile ilgili görüşlerini sordu.

"5 bin lira, 10 bin lira emekliye derman olmaz"

Hayat pahalılığını dile getiren bir emekli, “Ramazan rezillikle geçiyor. Para yok, pul yok. 5 bin nedir ki rahatlatsın” derken bir emekli de, “5 bin lira, 10 bin lira emekliye derman olmaz. Emekliler çok zor durumda” şeklinde dert yandı. Bir emekli ise Ramazan’da fiyatların daha da yükseldiğine dikkat çekerek, "En az 10 bin lira olmalı. Emeklinin durumu şu anda vahim. Şu anda emekli de eziliyor, asgari ücretli çalışan da eziliyor” şeklinde konuştu. Bir emekli ise dul ve yetim emeklilerinin bayram ikramiyesinin düşüklüğünden yakınarak, “Bayram ikramiyem bu zamana kadar bin lira, 700 de kızıma. Bu sene en fazla verecekleri bin 500 bana, 900 de kızıma. 5 vermezler. En azında onu bari verseler de biz de sevinsek” ifadelerini kullandı. Bir emekli de bayram ikramiyesine yapılması öngörülen bin, 2 bin liralık artış için, “Onu da vermez de, millet ayaklandı da ondan veriyorlar” dedi.

Bir diğer emekli ise bayram ikramiyesiyle değil aylığıyla ilgilendiğini belirterek, “Bir senede 2 bayram var; onların bayram ikramiyelerini mi bekleyeyim? Sadaka gibi insanlara para veriyorlar. Allah’tan korksunlar... Bu emeklilere ölsün diye mi bakıyorlar? Yazıklar olsun onlara. Özlem Zengin utanmıyor ‘Gariban’ diyor. Bir tanesine hakkımı helal etmiyorum. Şuradaki emeklilerin hepsine sorun, bir tanesi hayatından memnun mu? Bayramda torunlarına para veremiyorlar. Eskiden şeker meker alındığı zaman mahalledeki çocuklara dağıtırlardı, şimdi o da olmadı. Nereye gidiyoruz biz? Ekonomi hakikaten çok kötü. Şurada gariban mübarek ramazanda sofrasına bir lokum, bir hurma (koyabiliyor mu)? Burada bir tanesi desin ki, akşam ekmeğin yanında pastırma, sucuk alabiliyor mu ona bakalım” şeklinde konuştu.

Emeklilerin görüşleri şöyle:

“Biz sadece bayram ikramiyesi ‘Aman 17 olsun, 20 olsun’, hayır efendim benim maaşım ne olsun. Maaşıma bakıyorum ben. Bir senede 2 bayram var; onların bayram ikramiyelerini mi bekleyeyim? Sadaka gibi insanlara para veriyorlar. Allah’tan korksunlar... Ben yüzde 69’dan emekli oldum, asgari ücretin 1,5 katı üstünde maaş alıyordum. Bu AK Parti hükümeti 2008’de SGK’yı alt üst ettiler. Tuttular kök maaşını çıkarttılar. Bu emeklilere ölsün diye mi bakıyorlar. Zaten 2-3 tane Bakan çıkmıştı bundan 4-5 sene önce bizleri nasıl gördüklerini anlatıyorlar. Yazıklar olsun onlara. Özlem Zengin utanmıyor ‘Gariban’ diyor. Bir tanesine hakkımı helal etmiyorum. Şuradaki emeklilerin hepsine sorun, bir tanesi hayatından memnun mu? Bayramda torunlarına para veremiyorlar. Eskiden şeker meker alındığı zaman mahalledeki çocuklara dağıtırlardı, şimdi o da olmadı. Nereye gidiyoruz biz? Ekonomi hakikaten çok kötü. Şurada gariban mübarek ramazanda sofrasına bir lokum, bir hurma (koyabiliyor mu) ? Burada bir tanesi desin ki, akşam ekmeğin yanında pastırma, sucuk alabiliyor mu ona bakalım. Bu emeklilerin, bu çalışanların suçu ne?”

"En alttaki emekliyi 20 bine çıkardılar, benim maaşım aynen kaldı 21 bin lirada; bu adalet mi?"

“9 bin 600 iş gününden emekli oldum. Şu anda arkadaşlara soruyorum, 5 bin 400 günde emekli olmuş ama aldığımız parada aramızda bin lira fark var. Ben niye 9 bin iş günü yatırdım ki? Bu adalet mi? Getirdikleri, yaptıkları yasalar, o (2018’de) çıkardıkları yasa bizi tamamen duman etti. En alttaki emekliyi 20 bine çıkardılar, doğrudur yapsınlar ama benim maaşım artmadı, aynen kaldı 21 bin lirada. Beni gerilettiler. Böyle bir düzen olur mu?”

“Hayır. Ramazan ayındayız. Ramazan ayında esnaflarımız fiyatları bayağı bir yükseltiyor. En az 10 bin lira olmalı. Emeklinin durumu şu anda vahim. Asgari ücret de düşük. Türkiyemiz güzel, Cumhurbaşkanımız güzel. Onda bir sorun yok ama emekliye bakması lazım. Şu anda emekli de eziliyor, asgari ücretli çalışan da eziliyor”

“5 bin lira, 10 bin lira emekliye derman olmaz. Emekliler çok zor durumda. 21 bin lira maaş alıyorum. Geçinmek çok zor. Hayat çok pahalı. Burada gördüğün kalabalığa bakma hepsi boş geziyor. Alım gücü kimsede yok”

"Ramazan rezillikle geçiyor"

“Ramazan rezillikle geçiyor. Para yok, pul yok. 5 bin nedir ki rahatlatsın. Bir ev kirası olmuş 30 (bin), 50 lira pide”

“Biz onları doğuruyoruz, büyütüyoruz, okutuyoruz, oy veriyoruz vekil ediyoruz, biz kalıyoruz dışarıda aç. Meclis’e gönderdiğimiz vekiller bilmiyor mu bunu? Biliyor ama anlamıyor besbelli... Onu da vermez de, millet ayaklandı da ondan veriyorlar”

"Aynı gittiğim mağazalara gidiyorum, her sene aldıklarım çok ileri gitmiş benim aldığım para yine aynı 3-5"

“Eşimden kalanı kızımla ikimiz alıyoruz. İkimiz (toplam) 15 bin lira alıyoruz. En azından 18 bekliyordum. Hani 20 oldu ya (en düşük emekli maaşı), benim eşimden kaldığı için eksik veriliyor 18 olur diyordum. Yok. Hep çoluğumuzun çocuğumuzun elini gözlüyoruz, utanıyoruz. 4 tane torunum var, torunlarıma hiçbir şey alamadım. Eskiden alıyordum. 2 senedir hepten tadı kaçtı. Aynı gittiğim mağazalara gidiyorum. Her sene gelip de aldıklarım çok ileri gitmiş; benim aldığım para yine aynı 3-5. Daha nesini konuşalım. Ezildik... Bayram ikramiyen bu zamana kadar bin lira, 700 de kızıma. Bu sene en fazla verecekleri bin 500 bana, 900 de kızıma. 5 vermezler. En azında onu bari verseler de biz de sevinsek”

"Verdik oyu, iyiydi başta, şimdi hiç ağzından bir şey çıkmıyor"

“20 bin lira maaş alıyorum, 20 bin lira kira veriyorum. Çalışıyoruz da geçiniyoruz. 67 yaşındayım. Askerlik yaptım bu devlete, dağlarda taşlarda gezdim ama bizi adam böyle görmüş. Adam Suriye’ye bakıyor; Türklere, Kürtlere bakmıyor. Verdik oyu, iyiydi başta. Şimdi hiç ağzından bir şey çıkmıyor, ‘Halkım nasıl, iyi midir, geçiniyor mu?’... Bayram parası ne verecek, adam ancak sarayda yiyecek. Atalarımız bu toprağı aç susuz kazandı. Ülkenin haline bak. 20 bin lira maaş alıyorum, Suriye’nin askerini biz ödüyoruz. Reva mı bu?”

"Emeklinin ikramiyesinin payını düşürdüler, faizin payını artırdılar. Kaynak sorunu yok, tercih sorunu var!"

Öte yandan emekli bayram ikramiyesi için kaynak olmadığı söylemlerine ilişkin çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik de sosyal medya hesabından bir açıklama yaptı. Çelik paylaşımında, "Emekli bayram ikramiyesi için 'kaynak yok' diyenlerin suratına bu verileri çarpmak lazım! Emekli bayram ikramiyesinin merkezi yönetim bütçesi içindeki payı 2018’de yüzde 2,5’tu, 2025’te yüzde 0,8’e indi. Faizlerin bütçe içindeki payı 2018’de yüzde 8,9’du 2025’te yüzde 14 oldu! Emeklinin ikramiyesinin payını düşürdüler, faizin payını artırdılar. Kaynak sorunu yok, tercih sorunu var!" bilgilerine yer verdi.