Haber: Oktay YILDIRIM - Kamera: Umut Emre GÖKBULUT

(İSTANBUL) İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisi’nin Nisan ayının 2. Oturumu gerçekleşti. Mecliste değerlendirilen İETT Genel Müdürlüğü’nün 2025 yılı Faaliyet Raporu, 133 kabul 83 ret oyu ile onaylandı.

İBB Meclisi Nisan ayı 2’inci oturumu İBB Başkanvekili Nuri Aslan başkanlığında Saraçhane yerleşkesinde gerçekleşti. Toplantıda İETT 2025 Yılı Faaliyet Raporu değerlendirildi. “İstanbul’umuzda, toplu ulaşımın yarısından fazlası lastik tekerlekli ulaşım ile gerçekleşmektedir” diyen İETT işletmeleri Genel Müdürü İrfan Demet şunları söyledi:

“Nüfusun ise yüzde 99’una, en fazla 500 metre yürüme mesafesindeyiz”

“Nüfusu ile Avrupa’nın 23 ülkesinden büyük olan, kıtaları birbirine bağlayan İstanbul’umuzda, toplu ulaşımın yarısından fazlası lastik tekerlekli ulaşım ile gerçekleşmektedir. Günümüzde İstanbul’da toplu ulaşımın yüzde 52’si karayolu ile yüzde 48’sı ise raylı sistemler ve şehir hatları gibi diğer ulaşım modları ile gerçekleştirilmektedir. Planlanan raylı sistem yatırımlarının hayata geçmesiyle, lastik tekerlekli ulaşım oranının, önümüzdeki yıllarda daha da düşeceği ön görülmektedir. Dünyanın farklı metropollerinde, birden farklı kurum bu hizmeti sağlarken, İstanbul’da, İETT 155 yıllık geçmişi, bilgi birikimi ve tecrübesi ile bu hizmeti tek başına sunmaktadır. İETT olarak, 2020 yılından itibaren Adalar İlçesi dahil olmak üzere, 39 ilçenin tamamına erişebiliyoruz. Nüfusun ise yüzde 99’una, en fazla 500 metre yürüme mesafesindeyiz. Sürdürülebilir, erişilebilir ve verimli bir toplu ulaşım için otobüs hatlarımızın yüzde 98’i metro – Marmaray ve şehir hatları gibi farklı ulaşım türlerine entegre olmuş durumda. Ayrıca; değişen talep ve ihtiyaçlara göre, esnek planlama yöntemiyle, yeni hatları da devreye alıyoruz.

“Filomuz, ülkemizin en büyük, dünyanın ise en büyük 2.toplu taşıma filosudur”

İstanbul’da metro yatırımları hız kesmeden devam ediyor ve şehrimizde raylı sistem ağı yaygınlaşıyor. Biz de son yıllarda metroya ulaşan 136 farklı yeni hattı hizmete aldık. Böylece Metro Hatlarına entegre hat sayımızı 711’e ulaştırdık. Şehrin merkezinden, en uzak yerleşim bölgelerine kadar, İETT olarak 6.807 araç ile; 852 farklı hatta, günlük 66 bin sefer yapmakta, bir günde 1 milyon 400 bin km yol kat ederek, yaklaşık 5 milyon yolculuk gerçekleştirmekteyiz. İETT filomuzda; 2.814 otobüs, 702 metrobüs ve 250 elektrikli araç olmak üzere 3,766 aracımız bulunmakta olup, 3.041 adet özel halk otobüsü ile birlikte toplamda 6.807 araçla hizmet vermekteyiz. 6.807 araç ile hizmet verdiğimiz filomuz, ülkemizin en büyük, dünyanın ise en büyük 2.toplu taşıma filosudur.

“6 Ekim 2025 tarihinde gerçekleştirdiğimiz yolculuk sayısı İETT tarihinde ilk kez 5 milyonu aştı”

İstanbul’da gerçekleştirdiğimiz yolculuk sayısı yılda 1 milyar 400 milyona ulaşmıştır. Bu sayı; Dünyanın en büyük metropollerinden New York – Paris- Berlin ve Barselona’dan daha fazla olup Londra’dan sonra ikinci sıradadır. Otobüs Filomuzu güçlendirmek amacıyla, yatırım çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu kapsamda, 2019 yılında 3.065 olan araç sayımızı, 3.766 adede çıkararak, araç filomuzda yaklaşık yüzde 23’lük bir artış gerçekleştirdik. 2026 yılı için de yeni araç alımı çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Birazdan detayları ile sizlere arz edeceğim. İstanbullulara çok daha hızlı ve konforlu toplu ulaşım hizmeti sunabilmek için çalışmalarımız hızla devam ediyor, özellikle yapımı tamamlanan raylı sistemlere ulaşan ve ilçelerdeki hastane, okul ve kamu kurumlarına temas eden yeni hatları rasyonel olarak planlıyor ve hizmete alıyoruz. Çalışmalarımız ile günlük sefer sayımızı 2018 yılına göre yüzde 25 artırarak 66 bin sefere ulaştırdık. İşletme ve yatırım çalışmalarımıza bağlı olarak günlük gerçekleştirdiğimiz yolculuk sayısında da rekora imza attık. 6 Ekim 2025 tarihinde gerçekleştirdiğimiz yolculuk sayısı İETT tarihinde ilk kez 5 milyonu aştı.

"İstanbul’da sadece bir günde gerçekleştirdiğimiz bu yolculuk sayısı; Hırvatistan, Bosna – Hersek, Slovenya, Litvanya ve İzlanda gibi Avrupa’nın 20 ülkesinden daha büyük bir nüfusa eşdeğerdir"

İstanbul’da sadece bir günde gerçekleştirdiğimiz bu yolculuk sayısı; Hırvatistan, Bosna – Hersek, Slovenya, Litvanya ve İzlanda gibi Avrupa’nın 20 ülkesinden daha büyük bir nüfusa eşdeğerdir. İstanbul genelinde, 18 farklı garajımız ve 80 peron alanımız bulunmaktadır. Araçlarımızın günlük sefer hazırlıkları, bakım ve onarımları, iç ve dış temizlikleri, yağ ve yakıt ikmalleri, dezenfekte işlemleri, parklanmaları, sonrasında denetim –kontrol ve sefere verme işlemleri bu 18 farklı garajımızda yapılmaktadır. Şehrimize yeni garajları da kazandırıyoruz. Birazdan sizlere onları da arz edeceğim. Yolcularımıza maksimum 500 metre mesafede duraklarımız bulunmakta olup bu duraklarımızı modernize etmek, yeni teknolojiler ile donatmak, sesli anons, dijital ekran ve Brail alfabesi ile engelli yolcularımızın da engelsiz erişimini artırmak için çalışıyoruz. Bu kapsamda; sadece son 1 yılda 321 akıllı durağı daha şehrin faklı bölgelerinde hizmete aldık. Böylece İstanbul genelindeki akıllı durak sayısını da 1.221’e ulaştık. Kapalı Durak çalışmalarımız kapsamında ise ; daha önce açık durumda olan, yağış ve güneş gibi iklim koşulları sebebiyle yolcu konforunu olumsuz etkileyen 2.350 adet açık durağı, modern kapalı duraklar haline getirdik. Son yıllarda yaptığımız 2.350 kapalı durak ile şehrimizdeki kapalı durak sayısını 7.319 adede çıkararak yüzde 48’lik bir iyileşme sağladık.

“2025 yılında 344 adedi sıfır km olmak üzere toplam 566 otobüsün yenilenmesi sağlanmıştır”

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Ekrem İmamoğlu’nun sürdürülebilir ulaşım vizyonu ile 2020 yılında Özel Taşımacılık İşletim Sistemi devreye alındı. Bu sistem ile İstanbul’da İETT kontrolünde görev yapan Özel Halk Otobüslerine yıllık 650 bin TL’ye varan araç yenileme desteği verilmeye başlandı. Ayrıca aracını sıfır km otobüsler ile yenileyen araç sahiplerine ise 350 bin TL destek ödemesi yapılmaya başlandı. Bu kapsamda verilen sıfır araç alımı ve amortisman destekleri ile 2025 yılında 344 adedi sıfır km olmak üzere toplam 566 otobüsün yenilenmesi sağlanmıştır. İstanbullulara daha konforlu ve daha nitelikli hizmet sunulmasını sağlayan bu sistem ile bugüne kadar İBB tarafından sağlanan desteğin toplam tutarı 5 milyar TL’dir.

"Tüm kadın yolcularımız, saat 22:00’den sonra İETT araçlarımızdan güzergah üzerinde diledikleri yerde inebilme imkanına sahiptirler"

Konuşmamın başında ifade ettiğim gibi İstanbul’a daha iyi hizmet yolunda günlük sefer sayılarımızı, rasyonel planlamalar ve şehrimizde tamamlanan yeni raylı sistem yatırımlarına bağlı olarak artırmaktayız. Bu kapsamda 2025 yılında; Göktürk’ten Pendik’e kadar uzanan farklı bölgelerde, şehrimize 9 yeni hattı daha kazandırmış bulunuyoruz. Tabi İstanbul gibi dinamik bir kentte, dünyanın en büyük metropollerinden birinde hayat sadece gündüzleri değil, geceleri de devam ediyor. Malumunuz olduğu üzere 52 km uzunluğa sahip metrobüs hattımızda geceleri de kesintisiz hizmet vermekteyiz. Aynı şekilde otobüslerimiz ile verdiğimiz hizmetleri geceleri de artırdık ve bir gecede 120 sefere ulaştık. Buradan sizler aracılığı ile bir bilgiyi daha paylaşmak, bizleri ekranları başında izleyen değerli İstanbullulara da hatırlatma yapmak istiyorum. Tüm kadın yolcularımız; saat 22:00’den sonra, İETT araçlarımızdan güzergah üzerinde diledikleri yerde inebilme imkanına sahiptirler.

“Artan maliyetlerle bu sübvansiyon, 2025 yılında 33 milyar lirayı aşmıştır”

İETT demek, İstanbul demek…İstanbul’a ve ülkemize hizmet etmiş önemli isimler ve sanatçılar ile toplumumuzda derin etkiler bırakan isimler için vefa otobüslerimizi hazırlayarak İstanbullular ile buluşturmaya devam ediyoruz. Ebediyete uğurladığımız çok değerli sanatçılarımız başta olmak üzere topluma mal olmuş değerli isimleri unutmadık ve onlar için özel saygı otobüsleri tasarlayarak onlar ile özdeşleşen bölgelerde hizmete aldık. İETT gibi, 7’den 77’ye her insanımıza bir şekilde temas eden bir Kurumun sosyal sorumluluk projelerinde yer almasını da istiyor ve bunun için çalışmaya devam ediyoruz. Darülacezede kalan büyüklerimiz ve kanser tedavisi görmekte olan çocuklarımız gibi özel durumda olan yurttaşlarımız için özel günler organize ediyor, onların kalplerine dokunmaya çalışıyoruz.Tüm bu çalışmalarımıza da İETT’nin sıcacık kalbe sahip çalışanları eşlik ediyor. İETT olarak tüm iş ve işlemlerimizi açık, şeffaf, rekabete dayalı ve kamu yararı gözeterek yapmaya büyük özen gösteriyoruz. 2025 yılında ihalelerimizin yaklaşık yüzde 99’unu açık ihale ile herkesin katılabileceği şekilde gerçekleştirdik. Kamu İhale Kurumu’nun verilerine göre Türkiye’deki kamu kurumlarının 2025 yılı açık ihale ortalaması ise yüzde 62 seviyesindedir. Kar amacı gütmeyen toplu taşıma hizmeti dünyanın bir çok metropolünde merkezi ve yerel yönetimlerce sübvanse edilerek desteklenmektedir. Ancak Ülkemizin içinde bulunduğu yüksek enflasyonist ortam Kurumumuzun maliyetlerini daha da artırmakta ve gelir – gider aralığını açmaktadır. Gelirleri sadece yolculuk ücreti olan İETT’nin, giderleri karşılama oranı 2015 yılında yüzde 68’iken, 2019 yılında yüzde 49’a, günümüzde ise artan maliyetler sebebiyle yüzde 30 seviyelerine kadar gerilemiştir. Bu gelir ve gider açığı sadece İstanbul Büyükşehir Belediyemiz tarafından karşılanmaktadır. Öyle ki; artan maliyetlerle bu sübvansiyon, 2025 yılında 33 milyar lirayı aşmıştır.

“Yaşadığı maliyet artışını takdirlerinize sunmak istiyorum”

Günümüzde 1 yolculuk başına maliyet yaklaşık 60 TL’dir. Ücretsiz ve indirimli yolculuklar ile birlikte İETT’nin 1 yolculuk başına geliri ise 18 TL seviyelerindedir. Dolayısı ile her 1 yolculuk başına oluşan aradaki yaklaşık 42 TL’lik fark İstanbul Büyükşehir Belediyemiz tarafından karşılanmaktadır. Ülkemizde ve dünyamızda yaşanan gelişmelere bağlı olarak İETT’nin en önemli maliyet kalemlerinden olan akaryakıtta çok ciddi artışlar yaşanmaktadır. 2018 yılından 2021 yılı sonuna kadar 4 yıllık süreçte akaryakıtta yaşanan artış sadece yüzde 18 iken, 2021 yılından bugüne kadar artış yüzde 1.000’ün üzerinde gerçekleşmiştir. Sadece bu yıl Ocak ayında itibaren yaşanan ve bugünde gelen zamlarla fiyat artışı yaklaşık yüzde 40 seviyelerindedir, İETT’nin İstanbullulara hizmet yolunda 1 günde 1 milyon 400 bin km yol kat ettiği ve Özel Halk Otobüsleri ile beraber, günde yaklaşık 700 bin litre motorin kullandığı göz önüne alındığında yaşadığı maliyet artışını takdirlerinize sunmak istiyorum.

“2025 yılı giderleri 40 milyar 291 milyon lira 2025 yılı gelir 31 milyar 308 milyon lira”

2025 yılı gider gerçekleşmeleri 40 milyar 291 milyon TL olup, Personel Giderleri 1 milyar 981 milyon 655 bin lira, SGK Giderleri 284 milyon 723 bin Lira, Mal ve Hizmet Alım Giderleri 36 milyar 511 milyon 59 bin Lira, Faiz Giderleri 399 milyon 863 bin Lira, Cari Transferler 42 milyon 143 bin Lira, Sermaye Giderleri 1 milyar 71 milyon 627 bin lira. 2025 yılı gelir gerçekleşmeleri ise 31 milyar 308 milyon TL olup, Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 13 milyar 14 milyon 803 bin lira, Alınan Bağış ve Yardımlar 16 milyar 921 milyon 875 bin lira, diğer gelirler 1 milyar 371 milyon 589 bin lira Sermaye Gelirleri 85 bin lira’dır.